Suy niệm và học hỏi

Tác giả: Lm Giêrônimô Bùi Thiện Thảo, OP.

Lịch sử Giáo hội không phải là một con đường phẳng lặng

Lịch sử Giáo hội không phải là một con đường phẳng lặng nhưng là một dòng sông dài, có những khúc êm đềm băng qua miền đất đầy hoa thơm trái ngọt, và cũng không ít đoạn chìm đắm trong sương mù giữa tiếng gào thét của thác ghềnh. Nhìn vào lịch sử ấy, chúng ta không chỉ bắt gặp những vương cung thánh đường nguy nga tráng lệ, những kiệt tác nghệ thuật vượt thời gian, những tác phẩm thần học sâu sắc, những công đồng có tầm nhìn đột phá, những nhà truyền giáo nhiệt thành hay các vị tử đạo anh hùng… nhưng bên cạnh đó, chúng ta còn bắt gặp cả những lầm lỗi, những chia rẽ, những cuộc khủng hoảng, những thời kỳ mà chính con cái đã làm hoen ố khuôn mặt của Mẹ Giáo hội.

Thế nhưng, chính ở đó, lịch sử Giáo hội mới trở nên kỳ diệu. Vì lịch sử ấy không phải là câu chuyện của những con người hoàn hảo, nhưng là cuộc phiêu lưu dài của ân sủng giữa lòng nhân loại đầy yếu đuối và bất toàn. Từ những ngày đầu bé nhỏ trong bóng tối giữa lòng đế chế La Mã, Giáo hội đã lớn lên bằng máu các vị tử đạo, bằng lòng trung thành của các tín hữu vô danh, bằng nước mắt sám hối của những tội nhân được ơn biến đổi... Có những thế kỷ huy hoàng khi Tin mừng được loan báo đến những miền đất xa lạ, khi tư tưởng Ki-tô giáo góp phần khai mở văn minh, khi các vị thánh trở thành ngọn đuốc cho thế giới, nhưng cũng có những thế kỷ nặng nề khi tham vọng, quyền lực và cả tội lỗi đã gây ra những vết thương sâu đậm trong thân thể Giáo hội.

Bởi vậy, học lịch sử Giáo hội không phải chỉ để ghi nhớ một vài niên biểu, biết thêm một số biến cố hay tên tuổi của những nhân vật lừng danh. Học lịch sử Giáo hội là để nhận ra rằng Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn “viết thẳng bằng những nét cong” của loài người; để vừa khâm phục, vừa khiêm tốn, vừa thổn thức, vừa hy vọng. Và trên hết, học là để hiểu rằng Giáo hội đã sống, đã vấp ngã, đã đứng lên, đã khóc lóc, đã ca hát, đã chiến đấu và đã tồn tại suốt hai ngàn năm không phải nhờ sức riêng của mình, nhưng nhờ một Đấng vẫn âm thầm đồng hành cùng nhân loại. Chính vì thế, lịch sử Giáo hội không chỉ là chuyện của quá khứ nhưng còn là tấm gương soi vào hiện tại và là lời gọi bước tiếp vào tương lai với lòng tỉnh thức và tin tưởng.